Seyahatname Hakkında

Dünyanın en büyük uluslararası değişim programı olan Erasmus’tan faydalanan öğrencilerin tecrübelerini aktarmak, programdan yararlanmak isteyen diğer öğrencileri teşvik etmek, evrende her yere, her şeye, bilmediklerimize ulaşmayı öğretmek amaçlarından ve öğrencilerin Erasmus değişim programına olan ilgilerinden yola çıkarak İstanbul Aydın Üniversitesi olarak öğrencilerin Erasmus+ seyahatnamelerini gelecek nesillere aktaracak şekilde projelendirirken; “Geleceğin Bilim İnsanları ve Seyyahları” olarak yetişmelerini amaçlamaktayız.

Seyahat, belli bir gayeyi ve planı gerçekleştirmek için yapılan yolculuktur. Bu amacın içinde elbette yaşanılan yerin dışındaki, dünyayı, insanları, varlıkları tanımak en başta gelir. Seyahatin gezme dolaşma anlamı da vardır. Dinî literatürde “Yeryüzünde gezip dolaşın”, “Seyahat ediniz sıhhat bulunuz” gibi buyruklarla karşılaşırız. Gezilirken güzelliklerden zevk almanın yanında yıkıntılardan da ibret alma imkânı vardır. Böylece insan, bulunduğu yerden uzakta bir yere görev veya gezme maksadıyla gider. Yolculuk sırasında yaşananlar, görülenler kaleme dökülerek hatıra veya seyahat yazısı oluşturulur. Bunun için seyahat bir bakıma hatıranın bir alt koludur. Seyyah, gidilip görülen yerler ile ilgili gözlemlerini, izlenimlerini, gidilen yerde yaşayan insanları, onların yaşayışlarını, gelenek ve göreneklerini, o yerin geçmişini ve o andaki durumunu yazar.

Gözlem yapabilmek için öncelikle görmek, gördüğünü anlamak gerekir. Bunun için de mutlaka yazılı bir rehbere ihtiyaç vardır. Hiçbir bilgi sahibi olmadan bir yeri gözleyebilmek mümkün değildir. Bakmak yetmez görebilmek gerekir. Bu da bir ön hazırlık gerektirir. Bu hazırlık gidilen yerin geçmişi ve günü ile ilgili bilgilere sahip olmak yolunda bir çalışmadır.

Seyahatin bilim öğrenme, dil öğrenme, coğrafyayı tanıma ve belki de tanıtma gibi çeşitli sebepleri bulunur. Her ne sebeple olursa olsun seyahatte görülenleri, izlenimleri, o bölgede yaşayan insanların inançları, dünya görüşleri, gelenek ve görenekleri çarpıcı ve dikkat çekici bir şekilde yazıya geçirilirse bir taşla birkaç kuş birden vurulmuş olur. Seyyah yazdıklarını okuyarak gördüğü güzellikleri yeniden yaşamış olur. Yazılanları okuyanların bilgi ve görgüleri zenginleşir. Bunun için seyyahlar gittikleri ülke, coğrafya veya beldelerin coğrafî güzelliklerine önem verirler. Burada tasvir esastır ve seyyah bitki örtüsü, mimarî, şehirleşme ve şehir plânı gibi en dikkat çekici unsurları ihmal etmez. Buraların tasvirinde o coğrafyayı okuyucunun gözünde tam canlandırabilmelidir. Tabiî müzeleri göz ardı etmek mümkün değildir. Esasen gezilen yerlerin canlı bir üslûpla anlatılması gerekir. Ayrıca okuyucuların merak ettiği konuları bilen bir seyahat yazarı kitabını ilgi çekici hale getirebilir. Önemli olan farklı olan davranış şekillerini yakalayabilmektir. Elbette görülen yerlerin bizde bıraktığı izlenimler de önemlidir. İzlenimler canlı bir üslûpla anlatılabilmelidir.

“Seyahat eserlerinde, gezilen çevrelerin dar ve geniş manzaraları, şehirlerin iç ve dış tasvirleri, halkların yaşayışları, kılık kıyafetleri, töre, âdet ve gelenekleri, hukuk düzenleri, ahlâk, refah ve iç durumları anlatılır. İlle gözleme dayanan bilgiler verildiği ölçüde, o seyahat eserini okuyanlar, anlatılan bölgeleri görmüş, oralardaki insanlar arasında bulunmuş gibi olurlar. Kendi bakışları ile görüp sezemeyecekleri şeyleri bile ayrı bir üslûp derinliği içinde ve yazarın ileri dikkati sayesinde kavramış bulunurlar.

Okuyucuların merak ettiği şeyleri iyi bilen yazıcı, onları ilgilendirecek konuları bulmakta ve çekici biçimlere sokmakta zorluk çekmez. Anlatılan ülkelerdeki halkın başka halklarda ve başka yerlerde bulunmayan yaşayış ayrıntılarını bulup dikkati çekmek; bunları, kendi yurdundaki benzerleriyle kıyaslamak, okul kitaplarına kadar geçmiş “harcıâlem” şeyler, yepyeni bilgiler satmaktan sakınmak… İyi seyahat eserlerinde aranan inceliklerdir. Yazdıklarını cazip kılmak için, esere olmayacak yalan şeyler karıştırmakta, seyahat yazısının değerini çok düşürür.

Seyahat yazıcısı, dolaştığı ülkenin dili gibi, halkın töre, âdet, din, felsefe ve inançlarını da bilmek zorundadır. Bugünkü karmaşık şartlarda o bile yetmez: yazıcı, o memleketin refah veya geriliğine akıl erdirecek kadar iktisat, hukuk, politika, tarih vs. bilmelidir. Bu bilgilere dayalı gözlemlerini kendi ülkesiyle kıyaslamayı becermelidir.

Seyahate her zaman bir parça içlilik ve şiir karışır. Yazar, alelade şeylere bile hayran olmak eğilimindedir. Seyahatin büyüsü, çok şairlere ilham kaynağı olmuştur. Egzotik romanlar ve şiirler, okuyucularda, gezme ve bilinmez, anlaşılmaz ülkelerde bulunma arzuları doğurmaktadır.

İnsanlar, eski çağlardan beri keşif, askerlik, ticaret, diplomasi ve merak sebebiyle seyahatler yapmışlardır. Bunlardan, eli kalem tutanlar bazen roman ve hikâye, bazen de gezi notları yazmışlardır. Bu eski seyahat eserleri zaman geçtikçe tarihi bir değer de kazanır. Tarihte, hukukta, iktisatta, dilde, sosyoloji, sanat vs. tetkiklerinde başvurulan önemli bir kaynak olur.” (Ahmet Kabaklı, Türk Edebiyatı c. 1, 1967, İstanbul, Türkiye Yayınevi, s. 520)

Seyahat yazısı parça parça güzellikleri de verir. O yörenin özelliklerini gösterilebilmelidir. Türk edebiyatında bu türün en belirgin örneği Evliya Çelebi ve seyahatnamesidir.

Kaynaklar:

Mustafa Nihat (Özön), Metinlerle Muasır Türk Edebiyatı Tarihi, 1934, İstanbul, Millî Eğitim Bakanlığı Yay.

Ahmet Kabaklı, Türk Edebiyatı c. 1, 1967, İstanbul, Türkiye Yayınevi

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi c. 37, 2009, İstanbul “Seyahat” Mad., Türkiye Diyanet Vakfı Yayını.

İsmail Parlatır ve diğerleri, Güzel Yazılar Gezi ve Hatıra, 1997, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayını

YARIŞMANIN KAPSAMI: Erasmus+ Programı Yararlanıcıları

YARIŞMANIN DALLARI: Seyahatname (İngilizce / Türkçe)

ADAYLAR İÇİN BAŞVURU ve ESASLARI:

  1. Yarışmaya üniversitemizden Erasmus+ programına katılmış herkes katılabilir.
  2. Seyahatname dili İngilizce veya Türkçe dillerinde olacaktır.
  3. Seyahatnameler İstanbul Aydın Üniversitesi’ne teslim etmelidir.
  4. Yarışmanın finali bir jüri önünde yapılacaktır.
  5. Yarışmada ilk üçe girenlere çeşitli ödüller verilecektir.

ÖDÜLLER:

DERECE Ödül
Birincilik 3.000 TL
İkincilik 2.000 TL
Üçüncülük 1.000 TL

YARIŞMA TAKVİMİ:

Yarışmacı listelerinin son gönderilme tarihi: Yoğun istek üzerine başvuru tarihleri uzatılmıştır. Son tarih Şubat 2016 ayında duyurulacaktır.

Değerlendirme tarihi: Yoğun istek üzerine başvuru tarihleri uzatılmıştır. Değerlendirme tarihleri daha sonra duyurulacaktır.

Ödül Töreni: Daha sonra duyurulacaktır

Yarışma ile ilgili yazışma adresi: erasmus@aydin.edu.tr

Telefon: +90 212 444 1 428

Yarışma düzenleyen birim: İstanbul Aydın Üniversitesi Erasmus+ Kurum Koordinatörlüğü

TurkeyEnglish